Wanneer er bij jou in de buurt een nieuwe veefabriek dreigt te komen of uitbreiding plaatsvindt van een al bestaande grootschalige veehouderij, kun je op verschillende manieren in actie komen. Op deze plek vind je de informatie om succesvol in verweer te komen.

Samen sta je sterker

Als je in actie wilt komen tegen de komst van veefabrieken, heeft het veel voordelen je te verenigen in een groep: als meer mensen zich ergens voor inzetten, ziet de buitenwereld dat het om meer gaat dan ‘slechts’ een individueel belang. Je bent als lokale groep bovendien zichtbaarder voor de media dan als individu, en dat is een belangrijke factor bij de uitstraling naar buiten. Samen sta je sterker en het kan jaren duren voor er zekerheid komt over de toekomst van een gebied.

Klik hier voor een actueel overzicht van de plannen voor veefabrieken en lokale groepen bij jou in de buurt.

Voor Milieudefensie is samenwerking met lokale groepen onmisbaar. Samenwerking met lokale groepen betekent voor Milieudefensie meer kennis over wat er lokaal speelt en waardevolle lokale contacten. Voor groepen betekent samenwerking dat ze ondersteuning krijgen van een professioneel apparaat. Kortom: een situatie waar beide partijen beter van worden.

Milieudefensie team Ruimte geeft meer informatie hoe je een lokale groep kunt oprichten.

Zorg voor publiciteit

Om het verzet zo effectief mogelijk te maken, is het ook belangrijk aandacht te besteden aan het voeren van een publiekscampagne: hoe informeer je over en betrek je zoveel mogelijk mensen - zowel een directe achterban als een breed publiek - bij het verzet tegen de komst van een veefabriek?

Milieudefensie team Ruimte heeft hiervoor een handleiding campagne voeren en handleiding pers en publiciteit gemaakt.

Meld je op tijd bij de politiek

Voordat een veefabriek daadwerkelijk gebouwd wordt, gaat er vaak een lang politiek besluitvormingstraject aan vooraf. Het is belangrijk je in dit proces te mengen. In de politiek geldt namelijk een harde regel: zwijgen is toestemmen. Politici maken hier vaak misbruik van. Politici weten dat het voor burgers niet makkelijk is zich goed te laten horen. En burgers laten zich vaak niet horen omdat ze denken dat het toch geen zin heeft. Er zijn veel politici die de afwezigheid van reacties vertalen met instemming met hun beleid. De enige manier om dit te voorkomen is door je te laten horen. Maar hoe doe je dat nu met een goede kans van slagen?

Klik hier voor specifieke informatie hoe je besluitvorming rondom de komst van de veefabriek kan beïnvloeden.

Milieudefensie team Ruimte geeft hier algemene informatie hoe je het eerste deel van het besluitvormingstraject met een effectieve tegenstrategie kunt beïnvloeden.

Maak gebruik van jurdische procedures

Als er op het politieke vlak te weinig resultaat wordt geboekt, dan bestaat de mogelijkheid om tegen de besluitvorming in beroep te gaan. De beslissing om in beroep te gaan moet natuurlijk afhankelijk worden gesteld van de kansen op succes. Als je je goed in de diverse procedures hebt verdiept, dan kun je wellicht zelf een indruk vormen van de mogelijkheden.

De centrale rechtsvraag is meestal of het bevoegde gezag de wetten en bijbehorend beleid voldoende heeft beoordeeld. Kortom, je vraag is of er punten genoemd kunnen worden die het bevoegd gezag onvoldoende heeft uitgezocht. Hierboven is al een ingang geboden tot de diverse beleidskaders.

• Voor het instellen van een beroep gelden zeer strikte procedureregels en -termijnen. Daarin bestaat geen soepelheid. Als er te laat griffierecht wordt betaald, niet tijdig een juiste machtiging wordt overlegd, of niet tijdig beroep wordt ingesteld, dan is dat eenvoudig het einde van de zaak.
• Je maakt alleen kans wanneer er, volgens jou, daadwerkelijk wetten en/of regels zijn geschonden. De rechter kan je niet helpen als je het niet eens bent met een politiek besluit.

In het handboek van team Ruimte en op de website van Milieuhulp vind je meer informatie over de juridische procedure. Klik hier voor een voorbeeld van een eerder ingediend beroepschrift.

De milieuvergunning en aanverwante zaken

Voor het oprichten of wijzigen van een veehouderij is een milieuvergunning nodig, die door de gemeente of de provincie verleend kan worden. De bedoeling is dat hierbij alle milieugevolgen op aanvaardbaarheid worden beoordeeld. Dit is in hoge mate een technische beoordeling, en geen politieke beoordeling. Kortom, de beslissing om een milieuvergunning te verlenen is in principe geen zaak van de gemeenteraad of provinciale staten. Ook zijn B&W of G.S daar in beperkte mate vrij in. De beslissing op een aanvraag om milieuvergunning is hoofdzakelijk het toepassen van nationale wetgeving en het uitvoeren van rijksbeleid. Hier komen meestalgeen politieke beslissingen aan te pas. Dat betekent niet dat het niet de moeite waard is hiermee aan de slag te gaan. Integendeel.
Klik hier voor meer informatie over de beoordelingsprocedure van de milieuvergunning en aanverwante zaken.

Algemene juridische tips

Ten slotte een aantal algemene juridische tips

• Let op dat je alleen een beroepschrift in kunt dienen wanneer je een direct belanghebbende bent: andermans plannen dreigen ten koste te gaan van jouw (woon)belangen. Denk bijvoorbeeld aan stankoverlast, gevaar voor de gezondheid door fijn stof of uitbraak van dierziekten of aantasting van de recreatieve landschappelijke beleving. Ben je niet direct belanghebbende? Probeer dan medewerking of aansluiting te krijgen van (liefst lokale, maar anders nationale) milieu/natuur/bewonersorganisaties. Zij zijn alleen belanghebbende als uit hun statuten en activiteiten blijkt dat zij het belang beschermen dat aangetast wordt of dreigt te worden door het besluit waar je tegen op komt.
• Je kan veel zelf doen. Dat kan erg interessant zijn, misschien ook leuk, en bespaart bovendien vaak kosten. Maar het verdient de aanbeveling ook een deskundige naar je brieven kijken voor feed back. Want door sommige fouten kunnen belangrijke kansen worden gemist. Milieudefensie kan je hierbij mogelijk helpen, zowel met (juridisch) advies als financiële steun. Neem hiervoor tijdig Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. op.
• Het bestuur is openbaar. Dat betekent dat ook de wetten, regels, besluiten en vergunningaanvragen openbaar zijn. Vaak zijn besluiten digitaal beschikbaar. De ambtenaar is verplicht procedurestukken (de vergunningaanvraag, oude vergunningen, controlerapporten) in te laten zien en/of in kopie ter beschikking te stellen. Zo nodig kun je een beroep doen op de Wet openbaarheid van bestuur.
• Zorg dat je de relevante feiten van de zaak zo goed mogelijk op een rijtje hebt. Naast wetten en regels draait politiek en rechtspraak vooral om feiten. Met het beter kennen van de feiten dan de ambtenaren en bestuurders kan je winst boeken. Welke feiten relevant zijn is natuurlijk sterk afhankelijk van de zaak en de daarvoor geldende wet- en regelgeving.
• In milieuzaken kan je enkel milieu-argumenten noemen. In bouwzaken enkel bouwargumenten. Maar, om precies te zijn: soms ligt het ook toch wat ingewikkelder. Weet in ieder geval dat de rechter alleen kan kijken naar de belangen die de betrokken wet(ten) noemen.

Met dank aan Wösten Juridisch advies te Den Haag, specialist agrarisch milieurecht.